شبکه‌اجتماعی، پیام‌رسان، وبلاگ !

تک گویی

قاطی‌کن‌ترین و همین‌جوری استفاده‌کن‌ترین ملت دنیا ما ایرانی‌ها هستیم! در واقع تمام مشکلات دهشتناکی که در شبکه‌های اجتماعی/پیام‌رسان‌ها یا وبلاگ‌ها بوجود می‌آید هم عاملش همین ندانم کاری‌های ما هست! اینکه بدانیم کدام نرم‌افزار پیام‌رسان یا کدام شبکه اجتماعی برای چه کاری است و چطور باید از آن استفاده کرد؛ کمک زیادی به دسته بندی اطلاعات و چرت و پرت‌هایی که در فضای مجازی پرتاب می‌کنیم می‌کند. 

برای شروع باید ساختارهای وبلاگ، شبکه‌اجتماعی و مسنجر را درک کنیم! سکته نکنید؛ فرار هم لازم نیست. در واقع چیز زیاد سختی نیست و دانستنش باعث می‌شود بفهمیم چه چیزی را باید در کجا گذاشت. مثلا اگر کانال تلگرام یا پیج اینستاگرامتان را به عنوان وبلاگ استفاده کنید؛ طبیعی هست که کسی حاضر نیست در آن‌جا مطالب کیلویی ما را بخواند. برعکسش هم فاجعه‌بار تر از اولی خواهد بود!

  • وبلاگ

ویکی‌پدیا در تعریف وبلاگ، آن را وبسایتی با مطالب غیررسمی (خودمونی) می‌داند. می‌گوید که اسم مطالب خودمانی که می‌گذاریم پست (Post) است. وبلاگ در ابتدای کار، مکانی بود برای انتشار روزنوشت‌ها؛ نه پنل مدیریتی، نه امکان نظردهی و نه لایک و دنبال کردنی! بلاگرهای آن روزها، خودشان بودند و خودشان و چندین خط کدی که باید می‌نوشتند تا یک نوشته چند خطی پدیدار شود! طبیعی است که بیشتر قدر وبلاگشان را می‌دانستند و جفنگیات ما امروزی‌ها را نمی‌نوشتند!

دهه دویست و یک میلادی (دهه هشتاد خودمون) که فرا رسید؛ با پیشرفت‌هایی که گفتنشان فقط مطلب را کسل کننده‌تر از اینی که هست می‌کند؛ کم کم امکان کامنت فرستادن‌هایی که بلاگر‌های امروز از آن فرار می‌کنند؛ فراهم شد. پشت سرش لایک و خبرنامه و هزار و یک چیز عجیب الخلقه دیگر هم روانه وبلاگ‌ها شد!

این حرف دل ویکی پدیا بود ولی چیزی که از این بالایی‌ها مهم‌تر تشریف دارد، دانستن ساختار وبلاگ است؛ اگر از ارتباط محدودی که به لطف نظردهی‌ها بوجود میاید صرف نظر کنیم؛ ساختار یک وبلاگ، یک چنین چیزی می‌تواند باشد :

نمودار نحوه ارتباط بلاگر با کاربران

نمودار نحوه ارتباط بلاگر با خوانندگان وبلاگ

در این نوع ارتباط، نویسنده یا همان بلاگر خودمان، در بالاترین نقطه قرار می‌گیرد و با تولید محتوا ، دیگران به اون متصل می‌شوند. در واقع این ارتباط یک طرفه است و رابطه متقابل (یعنی خواننده تولیدکننده و بلاگر مصرف کننده) وجود نخواهد داشت. همین‌طور ، بر خلاف پیام‌رسان‌ها که راه برقراری ارتباط با هر فرد یا گروه از افراد متفاوت است؛ در وبلاگ تمام خوانندگان به یک طریق (باز کردن صفحه وب با میل و اراده خودشان) با نویسنده ارتباط خواهند داشت !

با مثال بازاری ، مبحث وبلاگ رو تموم می‌کنم. فرض کنید شما توی یه بازار در حال قدم زدن هستید. اعلامیه‌هایی روی دیوارها هست. شما آزادید که آن‌ها را بخوانید یا نه و آن‌ها تنها راه ارتباطی شما خواهند بود!

  • شبکه اجتماعی

زیاد با پیام‌رسان‌ها اشتباه گرفته می‌شوند. شبکه‌های اجتماعی، در واقع بسترهایی هستند که تمام جامعه متصل به آن را به هم وصل می‌کند. همان بازار قبلی را فرض کنید ، فردی از بین قدم‌زن‌ها (کاربران عادی) یا فروشنده‌ها (سلبریتی‌ها) فریاد می‌زند. طبیعتا همه افرادی که در بازار هستند؛ چه بخواهند و چه نخواهند، صدا را خواهند شنید. در واقع حضور در بازار (شبکه اجتماعی) شما را وادار می‌کند که پیام‌های آن را بخوانید. نمونه‌اش اینستاگرام یا فیسبوک که به صورت رندوم مطالب جدید از موضوعات مختلف را به شما نشان می‌دهند!

نمودار ارتباطی شبکه های اجتماعی

نمودار ارتباط‌ها در شبکه‌های اجتماعی

در شبکه‌های اجتماعی مرکزی وجود ندارد. هیچ فردی همیشه تولیدکننده یا مصرف کننده نخواهد بود و مطالب حول محور یک نفر نمی‌چرخد. تمام افراد با سلایق و ایده‌های مختلف ، خواسته یا ناخواسته به هم متصل اند و مطالب یکدیگر را می‌بینند! فرق شبکه اجتماعی با پیام‌رسان در این است که در شبکه‌های اجتماعی ، الزاما خواننده‌های خود را نمی‌شناسیم و برای شخص خاصی مطلب ارسال نمی‌کنیم!

  • پیام‌رسان

به علت آزادی بیشتر در دسترسی به این اپلیکیشن‌ها در ایران، طرفدارهای خیلی بیشتری نسبت به دوتای اول دارد و به‌خاطر همین هست که معمولا به‌جای دوتای بالا از آن استفاده و یاد می‌شود. کار پیام‌رسان به شکلی هست که هر فرد ، برای شخص یا گروه کوچکی از افراد ، مطلب ارسال می‌کند. برخلاف دوتای اول، در پیام‌رسان می‌توان تبادل اطلاعات نکرد (یعنی مانند صحبت‌های روزمره صحبت کرد و با احوال پرسی سر و ته قضیه را هم آورد) :

نمودار ارتباط‌ها در پیام‌رسان‌

دوباره بر می‌گردم به همان بازار ذلیل مرده خودمان این‌بار فرض کنید در همان بازار، مردم به جای اینکه هوار راه بیندازند و به سر و کله هم بپرند؛ در قالب گروه‌های دو سه نفری و بلکه هم بیشتر، با هم راه می‌روند و آرام صحبت می‌کنند. صحبتی که هر فرد می‌کند؛ برای همراه یا همراهان خودش است. دیگران آن را نمی‌شوند و اگر دو نفر همدیگر را نشناسند؛ یا نخواهند با هم ارتباط داشته باشند؛ آزاد هستند.

در پیام‌رسان‌ها، ارتباط‌ها که نسخه ایرانی‌اش عجیجم عجقم است؛ دو طرفه و صمیمانه‌اند. تفاوتش با شبکه‌های اجتماعی این‌جاست که ارتباطات خصوصی و انتخابی هستند و فرقش با وبلاگ‌ها، عمومی و یک‌طرفه نبودن آن‌هاست!

و اما چند حرف درباره خودمان:

ما ایرانی‌ها به کنار آمدن با شرایط سخت معروف هستیم. جوری با نبود فیس‌بوک و توییتر و امثالهم کنار آمدیم و تلگرام، این پیام‌رسان وحشتناک را به عنوان شبکه اجتماعی و بلکه هم وبلاگ استفاده کردیم که مطمئنا از بارش شهاب سنگ بعدی جان سالم به در می‌بریم!

بیایید اول ببینیم تلگرام چی بودی تو ؟!

تلگرام حدود ۴ سال پیش برای اولین بار در سال ۲۰۱۳ رونمایی شد. از جایی که همیشه دست دو برادر در کار است؛ آن را برادران دروف (Durov) راه انداختند. در کشور خودش زیاد موفق نبود و می‌گویند ۸۰ درصد کاربرهایش ایرانی هستند. در واقع پایداری‌اش به کاربران ایرانی بند است. اگر در ایران مسدود شود؛ ۷۰ تا ۸۰ درصد کاربرهایش دود می‌شوند! اگر شما مالک تلگرام بودید و قرار بود بین از دست دادن کاربرها یا فرستادن اطلاعات برای نهادهایی یکی را انتخاب کنید؛ انتخاب شما کدام بود؟!

برخلاف گفته خود تلگرام، شرکت‌های امنیتی نظر دیگری درباره امنیت تلگرام دارند:

در سال ۲۰۱۵ شرکت امنیتی غیرانتفاعی Electronic Frontier Foundation رتبه ۴ از ۷ را به بخش پیام رسان و رتبه ۷ از ۷ را به بخش secret chat این نرم‌افزار داد.

نباید فراموش کنیم که تمام گروه‌ها، کانال‌ها و ربات‌هایی که از خروس‌خوان تا بوق‌سگ در آن می‌چرخیم؛ به بخش پیام‌رسان تلگرام مربوط می‌شوند. در واقع تعداد خیلی کمی از ما بخاطر محدودیت‌های بخش پیام‌رسان ایمن یا به قول فرنگی‌ها secret chat تلگرام از آن استفاده می‌کنیم! (بعدا درباره امن‌تر کردن این پیام‌رسان شبکه‌اجتماعی‌نمای ناامن می‌نویسم)

آزاد نبود مکان‌هایی مثل فیس‌بوک، توییتر و گوگل‌پلاس، باعث استقبال کم‌نظیر ما ایرانی‌ها از امکاناتی مثل ساخت کانال (که مشابه یک شبکه اجتماعی نصف و نیمه را فراهم می‌کرد) شد. اما هیچ‌وقت نمی‌تواند جایگزین شبکه‌های اجتماعی باشد. گفتن دلیلش ، از وقت و حوصله شما خارج است.

به هر حال، سعی کنیم این سه مورد را با هم اشتباه نگیریم و با هم ترکیب نکنیم. وبلاگ جای چت کردن نیست؛ کانال تلگرام جای توییت کردن نیست و توییتر هم جایگزین وبلاگ نوشتن نیست!

اگر سوال، نظر، حرفی حدیثی، دادی بیدادی چیزی درباره این موضوع داشتید؛ از بخش نظرات (که شبه مسنجر محسوب میشه) مطرح کنید.

نظرات بقیه رو بخون

نظرتو برام بفرست

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.